🔁 Білімді бекіту
Практикалық тапсырмалар
§13. Су алмасу және транспирациялық процестер
1-тапсырма. 🖥 «Су молекуласының саяхаты»
📌 Формат: Рөлдік симуляция (Flow-chain game)
Студенттер “бір су молекуласының” жолын модельдейді:
Топтар:
- 1-топ – Тамыр түгі
- 2-топ – Ксилема
- 3-топ – Жапырақ мезофилі
- 4-топ – Атмосфера
Әр топ:
- Су молекуласының өз кезеңінде қандай физикалық күшпен қозғалатынын түсіндіреді;
- Қандай қауіп бар екенін айтады (мысалы: кавитация, су тапшылығы);
- Егер осы жерде процесс тоқтаса – бүкіл өсімдікке не болады?
✅ Нәтиже: толық кохезия – адгезия – транспирациялық тізбек.
2-тапсырма. 💡 «Ойлан!» – кейс тапсырмалар
Шілде айында температура +38°C дейін көтерілді. Қарағай екпелерінде топырақ ылғалды болғанына қарамастан тәждің жоғарғы бөлігінде уақытша солу байқалды. Кешке қарай тургор қалпына келеді.
🎯 Тапсырма:
Ылғалды аймақтан әкелінген үйеңкі түрі құрғақ континенттік климатта отырғызылды. Алғашқы екі жыл жақсы өсіп, кейін жапырақ ауданы кішірейіп, жылдық сақиналар жіңішкере бастады.
🎯 Тапсырма:
Құрғақ әрі ыстық маусымда биік теректерде ксилема өткізгіштігі төмендеді. Зерттеу нәтижесінде ауа көпіршіктері анықталды.
🎯 Тапсырма:
3-тапсырма. 🖥 «Экологиялық типті анықта»
QR код арқылы цифрлық платформаға өтіп, берілген морфологиялық және физиологиялық белгілерді талдаңыз. Әр сипаттаманы өсімдіктің тиісті экологиялық типімен сәйкестендіріңіз.
Жауап беру барысында тек сыртқы белгілерді ғана емес, су режимі стратегиясын, транспирациялық қарқындылықты және бейімделу механизмдерін ескеріңіз.
4-тапсырма. 🎧 «Өсімдік ішіндегі қысым»
Аудионы тыңдай отырып, ағаш ішіндегі су қозғалысының физикалық және физиологиялық механизмдерін талдаңыз.
🎯 Жауап беріңіз: